Zamów telefonicznie: 881 946 770 | 538 484 240 (Pn-Pt: 9.00-16.00)

Nie przegap naszych promocji! Wielka wyprzedaż -30% na produkty

KODY RABATOWE

NAWET 10%

SKORZYSTAJ Z KODÓW RABATOWYCH

Witamina D – gdzie występuje i jaka jest jej rola w organizmie?

Witamina D – gdzie występuje i jaka jest jej rola w organizmie?

Witamina D – gdzie występuje i jaka jest jej rola w organizmie?

Od poziomu witaminy D zależy prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Jest to substancja potrzebna niemal wszystkim komórkom ciała. Szczególnie ważna jest dla układu nerwowego, odpornościowego i kostnego. Zobacz, jakie są naturalne źródła witaminy D i jak utrzymać jej optymalne stężenie.

Receptory witaminy D znajdują się na wielu komórkach ludzkiego organizmu. Dlatego ich aktywność jest w dużej mierze zależna od poziomu tej substancji. Gdy jest on za niski dochodzi do zaburzeń, czego efektem są nieprzyjemne objawy. Deficyt przyczynia się też do rozwinięcia schorzeń, których leczenie jest trudne, a niekiedy niemożliwe. Dlatego trzeba chronić się przed niedoborem witaminy D na wszystkie dostępne sposoby. Dotyczy to osób w każdym wieku.

 

Witamina D

Witamina D jest grupą związków chemicznych, które mają podobne działanie, właściwości i budowę chemiczną. Wszystkie z nich są dobrze rozpuszczalne w tłuszczach. W organizmie człowieka przekształcane są do form aktywnych biologicznie. Dlatego wielu badaczy nie zalicza ich do witamin, a prohormonów.

Dla organizmu człowieka największe znaczenie ma:

  • ergokalcyferol – witamina D2,
  • cholekalcyferol – witamina D3.

Jej aktywne metabolity wykazują różnorodne działanie biologiczne, z którego korzyści czerpią niemal wszystkie komórki ciała.

Po co organizm potrzebuje witaminę D?

Witamina D pełni w organizmie człowieka następującą rolę:

  • bierze udział w metabolizmie kości,
  • bierze udział w mineralizacji szkliwa,
  • utrzymuje gospodarkę wapniowo-fosforanową,
  • działa immunomodulująco,
  • stymuluje wątrobę do regeneracji.

Witamina D wspiera także funkcjonowanie układu nerwowego i immunologicznego.

Czy organizm może sam produkować witaminę D?

Organizm człowieka może sam produkować witaminę D. Dzieje się to w ramach syntezy skórnej pod wpływem promieniowania słonecznego. Naturalna produkcja zachodzi w komórkach naskórka.

Witamina D

Warto zaznaczyć, że synteza skórna wystarcza, aby pokryć zapotrzebowanie organizmu na witaminę D. Jednak nie może ona zachodzić przez cały rok ze względu na pory roku, a tym samym niewystarczającą ilość światła słonecznego. Ponadto stosowanie kremów z filtrem UV zaburza produkcję witaminy D w skórze (nie należy jednak rezygnować z ochrony przeciwsłonecznej).

Skąd czerpać witaminę D?

Istnieją 3 źródła witaminy D:

  • synteza skórna,
  • produkty spożywcze,
  • suplementy diety.

Warto zaznaczyć, że nie trzeba wybierać tylko jednego sposoby dostarczania witaminy D organizmowi. Wręcz jest to niewskazane. Korzystając z kilku źródeł jednocześnie, można zyskać pewność, że substancja ta zostanie utrzymana na optymalnym poziomie przez cały czas.

Gdzie występuje witamina D?

Do jadłospisu należy włączyć pokarmy, które cechuje wysoka zawartość witaminy D. Mowa przede wszystkim o produktach pochodzenia zwierzęcego. Jednak w celu zapobiegania niedoborom substancja ta jest dodawana do wielu innych produktów spożywczych. O witaminę D wzbogaca się m.in. płatki śniadaniowe, margarynę do smarowania pieczywa lub sok pomarańczowy.

Witamina D w żywności

Naturalne źródła witaminy D to:

  • żółtko jaj,
  • wątroba,
  • tłuste ryby,
  • mleko krowie,
  • niektóre grzyby (m.in. pieczarki, borowiki, kurki).

Jeżeli chodzi o ryby, najwięcej witaminy D zawierają: węgorz, śledź marynowany lub w oleju, łosoś, makrela, dorsz. Jej źródłem mogą być także ryby z puszki (np. tuńczyk lub sardynki).

 

Suplementy diety z witaminą D

Witamina D w formie suplementów diety jest jednym z najefektywniejszych sposobów na dostarczenie organizmowi odpowiedniej dawki tej substancji. Preparaty mają wygodną formę kapsułek, tabletek,  żelków, kropli lub aerozolu. Często zawierają też dodatkowe składniki, które wspierają funkcjonowanie poszczególnych organów w ciele. Są to m.in. olej MCT, witamina K, witamina A. Przed wybraniem suplementu warto skonsultować się z lekarzem. Specjalista pomoże wybrać preparat wysokiej jakości z odpowiednią zawartością witaminy D.

Dużą zawartość witaminy D ma tran. Jest to olej z wątroby ryb dorszowatych. Może być on podawany dzieciom i dorosłym w formie płynu lub kapsułek. Jest on także naturalnym źródłem kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 oraz witaminy A.

Przed zastosowaniem witaminy D w formie suplementu konieczne jest przeczytanie informacji zawartych w ulotce dołączonej do opakowania. Dotyczą one przede wszystkim dawkowania. Stosując normalną porcję, pacjent nie naraża się na wystąpienie skutków ubocznych. Jednak przedawkowanie witaminy D może nieść za sobą konsekwencje zdrowotne. Oznaką zbyt dużego stężenia są: bóle głowy, dolegliwości ze strony układu pokarmowego, osłabienie.

Kto powinien suplementować witaminę D?

Witamina D powinna być suplementowana przez wszystkie osoby. Zgodnie z zaleceniami z przyjmowania preparatów są zwolnione osoby, które przebywają na słońcu:

  • przynajmniej 15 minut dziennie,
  • z odkrytymi ramionami i podudziami,
  • w godzinach między 10:00 a 15:00,
  • bez zastosowania kremu z filtrem przeciwsłonecznym.

Jednak również w ich przypadku nic nie stoi na przeszkodzie, aby dodatkowo sięgać po witaminę D. W takich sytuacjach suplementacja jest w pełni bezpieczna. Warto pamiętać, że jest wiele czynników, które zakłócają syntezę witaminy D w skórze. Aby zyskać pewność, że organizm otrzymał odpowiednią dawkę, należy dodatkowo przyjmować preparaty i dbać o dobrze zbilansowaną dietę.

Zapotrzebowanie na witaminę D

Dzienne zapotrzebowanie na witaminę D zależy od wieku, a także stanu organizmu. Substancja ta jest potrzebna każdemu – także niemowlętom od 1. dnia życia (a nawet jeszcze w życiu płodowym).

Potrzebna ilość witaminy D przedstawia się następująco:

  • niemowlęta do 6. miesiąca życia: 400 IU/dobę (bez względu na sposób karmienia),
  • niemowlęta do 12. miesiąca życia: 400–600 IU/dobę (z uwzględnieniem witaminy D podawanej z pokarmem),
  • dzieci do 10. roku życia: 600–1000 IU/dobę,
  • młodzież do 18. roku życia: 800–2000 IU/dobę,
  • dorośli: 800–2000 IU/dobę,
  • seniorzy do 75. roku życia: 800–2000 IU/dobę,
  • seniorzy po 75. roku życia: 2000–4000 IU/dobę.

Nieco wyższe zapotrzebowanie na witaminę D występuje u osób otyłych (zarówno dorosłych, jak i młodzieży). Rekomendowana dawka to 1600–4000 IU na dobę. Powinna zostać ona ustalona indywidualnie. Pod uwagę należy wziąć wskaźnik BMI i stopień otyłości.

W przypadku kobiet w ciąży i matek karmiących piersią również występuje zwiększone zapotrzebowanie na witaminę D. Rekomendowana dawka do 2000 IU.

Suplementacja witaminy D jest zalecana w okresie jesienno-zimowym (od września do kwietnia). Warto jednak pamiętać, że jest ona bezpieczna przez cały rok. Wielu specjalistów rekomenduje przyjmowanie preparatów z witaminą D także w miesiącach letnich. 

 

Jaki jest odpowiedni poziom witaminy D?

Prawidłowe stężenie witaminy D wynosi 30–50 ng/ml. Wartości poniżej są uznawane za nieprawidłowe i konieczne jest wdrożenie działań, które pozwolą przywrócić prawidłowy poziom. W przeciwnym razie rozwijają się zaburzenia ze strony najważniejszych układów w ciele. Niedobór witaminy D rozpoznaje się, gdy jej stężenie spada poniżej 20 ng/ml.

Wyróżnia się 3 stopnie niedoboru witaminy D:

  • poziom suboptymalny: 20–30 ng/ml,
  • znaczny niedobór: 10–20 ng/ml,
  • ciężki niedobór: 0–10 ng/ml.

Poziom witaminy D można sprawdzić przy pomocy badań laboratoryjnych krwi. Wykonuje się je bezpłatnie ze skierowaniem od lekarza lub prywatnie za opłatą. Testy polegają na pobraniu niewielkiej próbki krwi i poddaniu jej szczegółowej analizie. Badanie stężenia witaminy D można przeprowadzić niemal w każdym laboratorium medycznym. Nie trzeba być na czczo. Wynik powinien zawsze zostać oceniony przez lekarza.

Czym grozi niedobór witaminy D?

Należy pamiętać, że witamina D odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu organizmu człowieka. Jej niedobory skutkują pojawieniem się następujących objawów:

  • zwiększona podatność na infekcje,
  • próchnica,
  • łamliwość kości,
  • hipokalcemia,
  • pogorszenie kondycji skóry,
  • osłabienie i zwiększona męczliwość,
  • bóle kości i mięśni,
  • bezsenność,
  • obniżony nastrój.

U dzieci niedobór witaminy D skutkuje krzywicą. Natomiast u dorosłych jest przyczyną osteoporozy.

 

Bibliografia:

  1. A. Gadomski, Skutki niedoboru witaminy D w organizmie człowieka, "Nowa Pediatria" 2017, nr 21, s. 34-37.
  2. L. Napiórkowska, E. Franek, Rola oznaczania witaminy D w praktyce klinicznej, "Choroby Serca i Naczyń" 2009, nr 4, s. 203-210.
  3. M. Walicka i in., Niedobór witaminy D - problem społeczny, "Postępy Nauk Medycznych" 2019, nr 1, s. 14-22.
  4. A. Dittfeld i in., Wielokierunkowe działanie witaminy D, "Annales Academiae Medicae Silesiensis: 2014, nr 1, s. 47-52.
Przewiń do góry do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper Premium